حسابداری هزینه یابی سفارش کار، حسابداری تولید


اشاره شد در مؤسسات تولیدی هدف تعیین بهای تمام شده تولید می باشد و در مؤسساتی که به صورت سفارش فعالیت می نمایند با استفاده از روشهای هزینه یابی سفارش کار بهای تمام شده تولیدات مشخص می گردد.

با یک مثال موضوع را مورد بحث قرار خواهیم داد و روش حسابداری و ثبت دفاتر روزنامه کل را به صورت کامل توضیح خواهیم داد.

۱- خرید مواد

شرکت جهان یک شرکت کابینت سازی است که به صورت سفارشی اقدام به تولید کابینت می نماید در اول خرداد ماه مقداری مواد اولیه شامل فلزات و سایر مواد مورد نیاز را به مبلغ ۸۰۰۰۰۰۰ ریال به صورت نسیه خریداری نمود.

۲- برگشت مواد به فروشنده

شرکت جهان در هفته دوم خرداد ماه مقداری از مواد اولیه خریداری شده را به مبلغ ۵۰۰۰۰۰ ریال به فروشنده برگشت داد.

۳- صدور مواد به خط تولید و سفارش

 در ابتدای تیرماه شرکت جهان اقدام به ساخت ۲ سفارش به شماره های ۱۴۰ و ۱۶۰ نمود که در این خصوص رویدادهای زیر صورت پذیرفت. در تاریخ ۸/۴ جهت ساخت سفارش ۱۴۰ مبلغ ۲۵۰۰۰۰۰ ریال مواد و ساخت سفارش ۱۶۰ به میزان ۱۰۰۰۰۰۰ ریال مواد ارسال گردید.

۴- ارسال مواد غیرمستقیم به خط تولید

مبلغ ۵۰۰۰۰۰ ریال مواد غیرمستقیم جهت تولید ارسال گردید.

۵- منظور نمودن هزینه دستمزد سفارش

در پایان تیرماه پس از بررسی کارت اوقات کار پرسنل مشخص شد از کل ۶۴۰۰۰۰۰ ریال هزینه حقوق و دستمزد مبلغ ۳۰۰۰۰۰۰ ریال دستمزد متعلق به سفارش ۱۴۰ که از این مبلغ ۳۰۰۰۰۰ ریال دستمزد غیرمستقیم می باشد و ۳۴۰۰۰۰۰ ریال متعلق به سفارش ۱۶۰ می باشدکه ۴۰۰۰۰۰ ریال آن دستمزد غیرمستقیم سفارش می باشد.

۶- منظور نمودن هزینه های سربار در هزینه یابی سفارش کار

برای برخورد با سربار در هزینه یابی سفارش کار باید به نکات زیر توجه داشت و موارد زیر را به عنوان یک پیش فرض در نظر گرفت.

اول آنکه می دانید عموماً هزینه های سربار واقعی، در ابتدا و طی دوره مشخص نمی باشند بلکه در پایان دوره مالی یا در فواصل زمانی، تعیین می شوند که ممکن است نتوان سهم تولید گذشته را در ایجاد هزینه سربار تعیین کرد به عنوان مثال ممکن است صورتحساب برق مصرفی هر سه ماه یکبار توسط کارخانه دریافت شود و در طی فاصله زمانی سه ماهه تعداد زیادی کالا تولید شده باشد.

دوم آنکه برای تعیین بهای تمام شده تولیدات لازم است مواد مصرفی، دستمزد و سربار معین باشند که در هزینه یابی سفارش کار و در مؤسساتی که سفارش دریافت می کنند تعیین سه عامل فوق الذکر ضروری است چرا که زمانی می توان یک سفارش را قبول کرد یا پذیرفت که بتوان بهای تمام شده تولید را به شکل نسبتاً دقیقی محاسبه نمود و معمولاً هزینه مواد مصرفی و دستمزد به شکل ساده قابل پیش بینی است ولیکن در محاسبه سربار باید دقت بیشتری داشت.

سوم آنکه با توجه به بند دوم، سربار قبل از آنکه تحقق پذیرد و واقعاً ایجاد شود لازم است پیش بینی گردد که باید بدانید زمانی که سربار پیش بینی می گردد و به حساب تولید منظور می شود به آن سربار جذب شده گویند. البته باید در نظر داشت پیش بینی سربار و جذب آن لازم است براساس روشی مناسب ( کار مستقیم، دستمزد مستقیم، ساعت کار ماشین … ) صورت پذیرد.

در ضمن باید بدانید در زمان جذب سربار ثبت (۱) و تحقق سربار واقعی ثبت (۲) به صورت زیر در حسابها انجام خواهد پذیرفت.

حال مجدداً به بند ۶ مثال شرکت جهان برمی گردیم.

۶) فرض کنید سربار سفارش ۱۴۰ معادل ۶۰% دستمزد مستقیم و سربار سفارش ۱۶۰ براساس ساعت کار مستقیم تولید برای هر ساعت ۱۰۰۰ ریال با توجه به اینکه ساعت کار مستقیم سفارش ۲۲۰۰ ساعت باشد جذب تولید گردد.

۷) سفارش ۱۴۰ تکمیل شده و به انبار کالاهای ساخته شده انتقال می یابد.

۸) در مرداد ماه برای تکمیل سفارش ۱۶۰ مبلغ ۱۵۰۰۰۰۰ ریال مواد مصرف شده و ۲۰۰۰۰۰۰ ریال دستمزد پرداخت گردید در ضمن سرباری که جذب سفارش گردید ۱۰۰۰۰۰۰ ریال است.

۹) سفارش ۱۶۰ نیز تکمیل و به انبار کالای ساخته شده انتقال می یابد.

حساب کالای ساخته شده ۱۰۷۰۰۰۰۰

۱۰) سفارش ۱۴۰ به مبلغ ۸۵۰۰۰۰۰ ریال و سفارش ۱۶۰ به مبلغ ۱۲۰۰۰۰۰۰ ریال به سفارش دهندگان به صورت نقد فروخته شد..